BẢN TIN TỔ VĂN THÁNG 2/2024: HOẠT ĐỘNG HƯỞNG ỨNG NGÀY THƠ VIỆT NAM LẦN THỨ XXII – NGUYÊN TIÊU GIÁP THÌN 2024
Thực hiện Công văn số 99/HNV ngày 09/11/2023 của Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam về việc tổ chức Ngày Thơ Việt Nam lần thứ XXII với chủ đề “Bản hòa âm đất nước”; Kế hoạch số 203/KH-UBND ngày 20/10/2023 của UBND tỉnh Lạng Sơn về Tổ chức Lễ hội Hoa Đào Xứ Lạng và các hoạt động mừng Đảng, mừng Xuân Giáp Thìn năm 2024. Thực hiện Kế hoạch phối hợp cùng Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Lạng Sơn tổ chức Ngày Thơ Việt Nam lần thứ XXII - Nguyên tiêu Giáp Thìn năm 2024. Ban giám hiệu trường THPT Hoàng Vặn Thụ đã chỉ đạo tổ Ngữ Văn chịu trách nhiệm hướng dẫn học sinh tham gia hoạt động có ý nghĩa này.
Sau khi trao đổi, thảo luận Tổ Ngữ Văn đã đi đến thống nhất lựa chọn em Hoàng Thị Minh Thuỳ là học sinh lớp 12A4 (lớp mũi nhọn Ngữ Văn) của nhà trường thực hiện nhiệm vụ bình thơ theo phân công của Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Lạng Sơn. Các đồng chí Vy Thị Thuý giáo viên bộ môn Văn chịu trách nhiệm hướng dẫn học sinh tìm hiểu tác phẩm thơ và lên ý tưởng lời bình, Phạm Ngọc Linh giáo viên bộ môn Toán cùng phối hợp, xử lí các khâu kĩ thuật phục vụ phần trình bày của học sinh.
Sáng ngày 22/2/2024 (tức ngày 12 tháng Giêng năm Giáp Thìn), trong không khí hân hoan phấn khởi của mùa xuân mới, tại Bảo tàng tỉnh Lạng Sơn, số 02 đường Hùng Vương, phường Chi Lăng, thành phố Lạng Sơn, Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Lạng Sơn tổ chức thành công Ngày Thơ Việt Nam lần thứ XXII - Nguyên tiêu Giáp Thìn năm 2024. Trong đó có một phần đóng góp bé nhỏ của giáo viên và học sinh trường THPT Hoàng Văn Thụ.
![]()
Thông qua hoạt động này, Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Lạng Sơn đã quảng bá rộng rãi đến công chúng những sáng tác văn học của tỉnh nhà. Đây là hoạt động thường niên, có ý nghĩa sâu sắc, khơi gợi được niềm say mê văn chương tình yêu quê hương đất nước của bao người. Riêng với các em học sinh, khi được tham gia các hoạt động bổ ích này, các em sẽ càng được trau dồi các kĩ năng cảm thụ văn chương, bồi đắp thêm niềm tự hào, tình yêu quê hương ý thức trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với đất nước.
Xin được trân trọng giới thiều tác phẩm và lời bình thơ của học sinh Hoàng Thị Minh Thuỳ
Bài thơ: MỘT THOÁNG ĐỒNG ĐĂNG
Hà Thanh
"Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa
Có nàng Tô Thị, có chùa Tam Thanh"
Câu ca ai đã cất dành
Từ trong kẽ đá trở thành khát khao
Để thành nỗi nhớ nôn nao
Để thành lời hẹn tìm nhau giữa đèo
Tam Thanh chuông hãy còn reo
Từ trong huyền thoại sáng chiều Vọng Phu
Dẫu hóa đá vẫn đợi chờ
Dấu chân xưa đó khắc thơ vòm trời.
Xứ ca dao xứ tình người
Đồng Đăng điểm hẹn - Đây rồi Đồng Đăng!
Pháo đài vẫn đứng hiên ngang
Vượt qua giông gió vững vàng biên cương.
Phố xưa màu áo nâu sờn
Dẫu thay sắc mới hãy còn câu ca
Giữa đông đào vẫn nở hoa
Như là vương vấn, như là nhớ thương.
Màu xuân ở mãi với rừng
Bạn bè xuôi ngược lại dừng nơi đây
"Nắm nem bầu rượu để say
Mải vui quên cả mùa xuân đang về".
(2.2014)
LỜI BÌNH
"Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa
Có nàng Tô Thị, có chùa Tam Thanh"
Tác giả Hà Thanh đã mở đầu cho thi phẩm Một thoáng Đồng Đăng bằng câu ca dao quen thuộc của Xứ Lạng. Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa, lời thơ mở ra khoảng không gian bao la của vùng biên ải. Đồng Đăng, Lạng Sơn, mảnh đất phiên dậu của Tổ quốc, mảnh đất của bao nỗi nhớ, niềm thương, miền quê của bao con người sâu nặng nghĩa tình. Đến với Xứ Lạng là đến với huyền thoại nàng Tô Thị chờ chồng hoá đá. Nhưng đâu chỉ là một huyền thoại. Xứ Lạng là niềm thương nỗi nhớ còn bởi bao cảnh sắc đầy lưu luyến nhớ thương. Bởi thế cho nên, Xứ Lạng bao đời nay luôn là niềm cảm hứng bất tận cho thi ca, nhạc hoạ. Thi phẩm Một thoáng Đồng Đăng của tác giả Hà Thanh góp thêm một nét vẽ tuyệt đẹp về bức tranh toàn cảnh Xứ Lạng mến yêu.
Không thể phủ nhận được sức hấp dẫn của miền biên ải cửa ngõ phía Bắc Tổ quốc, nên ngay từ cảm xúc đầu tiên nhà thơ đã phải thú nhận
Câu ca ai đã cất dành
Từ trong kẽ đá trở thành khát khao
Để thành nỗi nhớ nôn nao
Để thành lời hẹn tìm nhau giữa đèo
Câu ca ai đã cất dành? Một câu hỏi, một lời thú nhận tình tứ. Ai – đại từ phiếm chỉ, tạo câu hỏi bâng quơ, mà chất chứa bao nét duyên dáng của đôi lứa nhớ thương. Chẳng thể trả lời, chẳng thể tìm ai, chỉ có nỗi nhớ là hiện hữu đến nôn nao, để lời hẹn tìm nhau ghim giữa đất trời.
Vượt qua những ngập ngừng của mở lời, cảm xúc của nhân vật trữ tình – tác giả dành cho nàng thơ Xứ Lạng cứ dịu dàng bộc bạch. Bước chân của chàng thi sĩ tình si cứ miên man theo bao danh thắng, cảnh đẹp của nàng thơ: Từ chùa Tam Thanh – đệ nhất bát cảnh xứ Lạng đến hòn Vọng Phu - nàng Tô Thị chờ chồng hoá đá, biểu tượng của tình yêu chung thuỷ sắt son. Trong huyền thoại rất quen của Vọng Phu, tác giả Hà Thanh đã có một khám phá rất mới mẻ, độc đáo:
Dẫu hóa đá vẫn đợi chờ
Dấu chân xưa đó khắc thơ vòm trời
Dấu chân xưa đó khắc thơ vòm trời- hình ảnh thơ chất chứa sức gợi rất lớn. Người phụ nữ Á Đông truyền thống, thuỷ chung, son sắt đến hoá đá nơi trần gian, mà tiếng thơ khắc chạm trời xanh. Lời thơ, phảng phất âm hưởng bi ai của nàng chinh phụ tiễn chồng đi cõi xa mưa gió trong Chinh phụ ngâm đầy ai oán của Đặng Trần Côn: Xanh kia thăm thẳm từng trên/ Vì ai gây dựng nên nông nỗi này? Vậy ra, bấy lâu nay bao người mặc nhiên coi sự thủy chung chờ đợi là “bổn phận” của người phụ nữ. Hoá đá cũng là đương nhiên! Chỉ những nỗi niềm đồng cảm đầy trân trọng mới thấu hiểu mà xót xa ai oán cho những thiệt thòi của người phụ nữ. Kêu trời, trời có thấu….Chỉ bằng duy nhất câu thơ này, tác giả Hà Thanh xứng đáng là tri âm tri kỉ của bao nàng Vọng Phu!
Nhưng Xứ Lạng đâu chỉ có những uỷ mị, yếu mềm. Xứ Lạng còn đó với những khúc tráng ca bất tử
Xứ ca dao xứ tình người
Đồng Đăng điểm hẹn - Đây rồi Đồng Đăng!
Pháo đài vẫn đứng hiên ngang
Vượt qua giông gió vững vàng biên cương.
Đây rồi Đồng Đăng! Lời thơ, tiếng reo ngân của mừng vui gặp gỡ. Pháo đài Đồng Đăng bất chấp mọi giông gió vẫn vững vàng nơi biên cương. Pháo đài Đồng Đăng biểu tượng của tinh thần quật cường bất khuất của quân dân Xứ Lạng trong chiến tranh, là chứng nhân hùng hồn của lịch sử vẫn sừng sững giữa trời xanh! Lời thơ là lời khẳng định bản lĩnh vững vàng của mảnh đất phên dậu. Trong lịch sử dựng nước và giữ nước đầy thăng trầm của dân tộc, Đồng Đăng, Lạng Sơn là tấm khiên che chắn, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ. Trong hoà bình, dựng xây, Đồng Đăng, Lạng Sơn là cửa ngõ giao thương của Việt Nam và bạn bè quốc tế. Xứ Lạng tự biết mình và luôn tận hiến. Có lẽ vì vậy mà Xứ Lạng mãi là nỗi nhớ niềm thương của bao kẻ tình si!
Phố vẫn xưa, đất vẫn xưa, tạo hoá xoay vần Xuân – Hạ - Thu – Đông. Xứ Lạng xưa – Xứ Lạng nay bao đổi thay theo thời gian, nhưng câu ca xưa còn mãi, nỗi nhớ niềm thương vì lẽ đó mà không phôi phai. Dẫu con tạo xoay vần, dẫu sẽ còn bao cuộc biến thiên thì nàng thơ Xứ Lạng vẫn vẹn nguyên những vấn vương trong nỗi nhớ niềm thương của bao kẻ si tình. Có một Xứ Lạng rất xưa trong lịch sử thì cũng có một Xứ Lạng rất xuân trong nỗi nhớ niềm thương của bao bạn bè gần xa.
Chỉ là Một thoáng Đồng Đăng nhưng Màu xuân ở mãi với rừng. Màu xuân - màu của quê hương, màu của tuổi trẻ, màu của tình yêu nơi núi rừng biên cương Xứ Lạng chắc chắn, mãi còn níu chân bao du khách. Và như chính tác giả Hà Thanh thú nhận:
"Nắm nem bầu rượu để say
Mải vui quên cả mùa xuân đang về".
Xuân này, không chỉ tác giả Hà Thanh mà bao du khách gần xa, xin hãy một lần đến với Xứ Lạng, xin thêm một lần Một thoáng Đồng Đăng để thêm yêu, thêm nhớ, thêm luyến lưu với bao ngọt ngào, say đắm của mảnh đất biên cương.